RISE မွ ေဒသတြင္းျပဳျပင္ေျပာင္းလဲသူ TEES မ်ား ႏွင့္ေတြ ့ဆံု

၂၀၁၈၊ ေမလ ၂၁ မွ ၂၆ ရက္အထိ RISE(Rural Indigenous Sustainable Education) အဖဲြ ့သည္ လာမည့္ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ TEES(Teacher Establishing Education Service)  ပညာသင္ႏွစ္ အတြက္ ေထာက္ပံ့ရန္ ရည္ရြယ္လွ်က္ မိတ္ဖက္အဖြဲ ့အစည္းတစ္ခ်ိဳ ့ႏွင့္သြားေရာက္ေတြ ့ဆံုခဲ့သည္။ ေတြ ့ဆံုမႈကာလအတြင္း RISE အဖဲြ ့မွ Naga TEES ဆရာ၊မ ၂၂ ဦးႏွင့္ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသၾကီး ဆြမ္မရာျမိဳ ့၌၎၊ Ta’ang TEES ဆရာ၊မ၂၈ ဦးႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း လားရွိဳးျမိဳ ့၌၎  ေတြ ့ဆံုခဲ့သည္။

ခရီးစဥ္အတြင္း RISE အဖြဲ ့အစည္းတာ၀န္ရွိသူမ်ားမွ ပညာေရးအခြင့္အလမ္းကန္ ့သတ္နယ္ေျမေဒသမ်ား၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ ေ၀းလံေခါင္ဖ်ားလူမ်ိဳးစုေဒသတြင္ ေက်ာင္းသူ၊သားမ်ားကို ၂၀၁၈-၂၀၁၉ပညာသင္ႏွစ္အ တြက္ စာသင္ၾကားေပးမည့္ TEES ဆရာ၊မမွ ေဒသခံ ဆရာ၊မမ်ားအား စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာမ်ားႏွင့္ ၎တို ့ မွမည္မွ်အေရးပါေၾကာင္းကို ႏွိဳးေဆာ္အားေပးမွဳမ်ားျပဳ လုပ္ခဲ့သည္။

တအာန္းေက်ာင္းသားႏွင့္လူငယ္သမဂၢမွ ဆရာမေလြးဆိုင္ႏြန္က RISEမွတာ၀န္ရွိသူမ်ားအားရင္ဖြင့္သံ စကား ေျပာၾကားရာတြင္ “ေ၀းလံေခါင္ဖ်ားေဒသမွာဖြင့္ထားတဲ့ေက်ာင္းကို ဒီတစ္ေခါက္ ျပန္သြားရမွာ ကြ်န္မတကယ့္ကို စိတ္အားထက္သန္ေနပါတယ္။ ရပ္ရြာထဲမွာဆို TEES ဆရာမ တစ္ေယာက္အေနနဲ ့သာမက ေခါင္းေဆာင္တစ္ ေယာက္လို ဒါမွမဟုတ္ရင္သူနာျပဳတစ္ေယာက္လိုပါ သူတို ့တစ္ေတြအားကိုးေနၾကတယ္။ ျပႆနာတစ္ခုခုျဖစ္ တိုင္း ေခါင္းေဆာင္ေတြက ကြ်န္မတို ့ဆီ အႀကံဥာဏ္လာေတာင္းေလ့ရွိတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ က်မအလုပ္ကို ကြ်န္မေက်နပ္တယ္။”

RISE အဖြဲ အစည္း၏မိတ္ဖြဲ ့မ်ားမွာ ကရင္၊ ရွမ္း၊ လားဟူ၊ တအာန္း၊ ကခ်င္၊ ကယန္း၊ ခ်င္း၊ ပအို ့၀္၊ နာဂႏွင့္ ဇိုမီးမွ  မိတ္ဖက္အဖြဲ ့အစည္း ၁၀ ဖြဲ ့ျဖင့္ လတ္တစ္ေလာပူးေပါင္းပါဝင္ေဆာင္ရြက္လွ်က္ရွိသည္။ TEES ၏ အဓိကရည္ရြယ္ ခ်က္မွာ TEESေဒသခံဆရာ၊မမ်ား ပညာေရး အခြင့္အလမ္းမရွိသည့္ေနရာမ်ား၌ ေက်ာင္းမ်ား ထူေထာင္ရန္ ႏွင့္ ကေလးမ်ားပညာသင္ၾကားႏိုင္ရန္အခြင့္အလမ္းမ်ားပံ့ပိုးေပးႏိုင္ရန္အတြက္ျဖစ္သည္။

ဆရာမေလြးဆိုင္ႏြန္မွဆက္ျပီး“က်မထင္ထားတာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ဒီအလုပ္ကိုျပန္မလုပ္ေတာ့ဘူးေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ့္ေက်ာင္းသူ၊သားေတြကို ျပန္လည္ျမင္ေယာင္ရင္းနဲ ့ ကြ်န္မအလိုလိုစိတ္ေျပာင္းသြားတယ္္။”  “ကြ်န္မစာျပန္သင္မယ္။”

ယခင္၂၀၁၁ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၆ခုႏွစ္အထိဖြဲ ့စည္းခဲ့သည့္ EBCS(Eastern Burma Community Schooling Project) အဖြဲ ့အစည္းသည္ ယခုလက္ရွိ RISE အဖြဲ ့ အစည္းအျဖစ္သို ့အမည္ေျပာင္းကာ တိုင္းရင္း၊ ေဒသခံဆရာ၊မမ်ား ပညာေရးအခြင့္အလမ္းမရွိမည့္ ေ၀းလံေခါင္ဖ်ားေဒသအတြင္း ပညာေရးအေထာက္ အကူျပဳႏိုင္ရန္အတြက္ ရည္ရြယ္ ဖြဲ ့စည္းခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

RISE၏ ယခင္၂၀၁၇-၁၈ ပညာသင္ႏွစ္ စာရင္းအရ ေက်ာင္းေပါင္း (၁၄၅)ေက်ာင္း ၊ ဆရာ၊မေပါင္း (၂၁၈)ဦး ႏွင့္ ေက်ာင္းသူ၊သားေပါင္း(၉၁၆၄)ရွိေၾကာင္း ၎၏ပညာသင္ႏွစ္စာရင္းအရသိရွိရသည္။

RISE Encountering with TEES, a Local Change Makers

On the 21st to 25th May, 2018, RISE (Rural Indigenous Sustainable Education) team visited some partners to be able to support TEES (Teacher Establishing Education Service) program for 2018-19 academic year. In these visits, RISE team met with 28 of Ta’ang TEES in Lashio, Shan North and 22 Naga TEES in Somra, Sagaing Region.

During the trip, RISE team main purpose was to support the TEES who were ready to disperse to respective communities and to motivate the importance role local teachers as change makers in limited education opportunities in most ethnic remote areas.

Lway Seng Non from TSYU (Ta’ang Student and Youth Union) expressed her feeling that, “I am very exciting to go again to the community school. As a TEES teacher, I also have to act like a leader and/or a nurse. Whenever the problem arises in the community, the leaders or the villagers come to seek an advise from me. Anyway, I enjoy my work.”

Within the RISE umbrella organization, there are 10 implementing partners, including   Karen, Shan, Lahu, Ta’ang, Kachin, Kayan, Pa Oh,  Naga, Zomi and Chin. The TEES program is aimed to encourage local community teachers to establish schools and schooling opportunities where there is no other educational access.

Lway Seng Non continued, “ I thought, I won’t go back to the community after my service last year but when I recall my memory with my students, it’s touched me to change my mind.” “I must go”, she added.

The RISE, formally derived from a project called EBCS (Eastern Burma Community Schooling Project), was initiated in 2011 and officially formed in 2016 with the aim to promote ethnic/indigenous teachers where there is no education opportunity in remote areas. In the RISE school statistic, there are (145) schools, (218) teachers and (9164) students in 2017-18 academic year.

RISE Launches Website!

We are happy to launch our RISE (Rural Indigenous Sustainable Education) website!  We look forward t your suggestions and feeback.